تازه های خبری :
کد خبر: ۵۱۲۶۱
تاریخ انتشار: ۰۲ فروردين ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۸
یکسال از دوره تحول در قوه قضائیه به ریاست آیت الله رئیسی می گذرد و روزها و ماه های گذشته، برای دستگاه قضایی کشور پر از چالش و کار جهادی بوده، چه آن موقع که سیل آمد چه این روزها که کرونا در کشور شیوع پیدا کرده است.

به گزارش آرانیوز، قوه قضائیه در یکسالی که با سکانداری سید ابراهیم رئیسی پشت سر گذاشته، روزهای پر فراز و نشیبی داشته است؛ سالی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و حقوقدانان با اقدامات کم سابقه در قوه قضائیه و در نتیجه افزایش اعتماد عمومی به سیستم قضائی همراه بود.

انتصاب رئیسی به ریاست قوه قضائیه در تاریخ 16 اسفند 97 از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی، با استقبال چهره های سیاسی و حقوقی کشور همراه شد و رئیس جدید قوه قضائیه که از بدنه دستگاه قضائی بود و مدارج مختلف فعالیت در سیستم قضائی را طی کرده بود، کار خود با شعار تحول در قوه قضائیه آغاز کرد.

اکنون که یکسال از حضور آیت الله رئیسی بر مسند هدایت قوه قضائیه می گذرد شاید نگاهی هر چند اجمالی به اقدامات دستگاه قضایی در 365 روز گذشته خالی از لطف و بی تاثیر در چشم انداز آینده این قوه که مجری عدالت در جامعه است، نباشد.

البته به طور قطع و یقین بررسی ریز جزئیات اقداماتی که قوه قضائیه کشور در یکسال گذشته انجام داده مقدور نباشد اما در این گزارش سعی می شود به عنوان یک بازخوانی، اقدامات مهم دستگاه قضائی از دید مردم و کارشناسان حقوقی کشور هر چند به صورت کوتاه بیان شود.

اولین مأموریت رئیسی؛ آغاز از درون

رئیس قوه قضائیه بر خلاف اسلاف خود که با تکیه بر مسند ریاست قوه قضائیه عمدتاً برای مفسدان در سایر بخش های دولتی و غیردولتی خط و نشان می کشیدند، کار را از داخل قوه قضائیه آغاز کرد.

او که به خوبی با دستگاه قضائی آشناست و مراکز و بسترهای فسادخیز در سیستم قضائی را می شناسد، مبارزه با فساد را از نزدیک ترین نقطه به دفتر خود یعنی معاونت اجرایی حوزه ریاست قوه قضائیه آغاز کرد؛ جایی که اکبر طبری معروف به مرد در سایه قوه قضائیه حضور داشت.

طبری ابتدا از کار برکنار شد و پس از چند روز که توجه اتهامات به او محرز بود، بازداشت شد و بازداشت او به دستگیری و تحت تعقیب قرار گرفتن تعداد دیگری از مرتبطان او از جمله برخی قضات انجامید.

غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضائیه در نشست خبری 25 تیر خود درباره دلایل بازداشت طبری گفت: فردی که قبلاً در حوزه ریاست معاونت یکی از بخش‌ها بوده، تحت تعقیب قرار گرفته و پرونده‌ای تشکیل شده و در این ارتباط فرد مذکور و برخی افراد دیگر بازداشت شدند. موضوع پرونده نیز آن گونه که بیرون مطرح می‌شود نیست و آنچه الان در پرونده مطرح است ناظر به ارتباطات ناصواب و خلاف موازین قضایی با برخی از اصحاب پرونده و همچنین توصیه و اعمال نفوذ در دستگاه قضایی مطرح است که البته تازه تشکیل شده و تحقیقات آن در حال انجام است.

بر اساس آنچه سخنگوی قوه قضائیه اخیراً گفته، در این پرونده 17 نفر بازداشت شدند که دو نفر از آنها قاضی هستند که یکی از این قضات بازنشسته بوده است و قاضی دیگر که از جمله قضات معروف این چند سال اخیر بود، بیژن قاسم زاده بازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه است.

اسماعیلی پیش از شیوع کرونا و در 29 بهمن درباره پرونده طبری گفته بود: این پرونده تحقیقاتش تقریبا تمام است و حتما قبل از پایان سال، دادسرا تصمیم نهایی خود را در این پرونده می‌گیرد و به دادگاه ارسال می‌کند و پیش‌بینی‌های لازم نیز انجام شده که اگر در روزهای اول اسفند منتهی به صدور کیفرخواست شود، قبل از پایان سال نیز جلسات محاکمه آغاز شود.

بازپس‌گیری 167 هزار هکتار اراضی ملی از زمین‌خواران/ پایان تخلفات در شهرک اشرافی باستی‌هیلز

پدیده زمین‌خواری و مبارزه با آن چیز تازه‌ای نیست و شاید بتوان گفت از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی مبارزه بی‌امان با زمین‌خواری‌ها و زمین‌خواران ادامه داشته و دارد اما در دوره ریاست آیت‌الله رئیسی بر قوه قضائیه، این مبارزه به طور جدی‌تر و سازماندهی شده‌تر از گذشته پیگیری شد به طوری که فقط در 6 ماهه نخست سال 98 به استناد آمارهای ارائه شده از سوی سخنگوی قوه قضائیه، 167 هزار هکتار از اراضی ملی که به تصرف زمین‌خواران درآمده بود، با پیگیری مراجع قضائی رفع تصرف و به نهادهای متولی زمین و مسکن داده شد.

از دیگر ماجراهای مناقشه برانگیز در سال اول ریاست آیت‌الله رئیسی بر قوه قضائیه، مطرح شدن زمین‌خواری‌ها در منطقه کلاک و ساخت‌وسازها در شهرک جنجالی باستی‌هیلز واقع در منطقه لواسان بود؛ شهرکی که در رسانه‌ها از آن به عنوان شهرک اشرافی، جعبه سیاه زمین‌خواری، شهرک لاکچری‌‌ها، لوکس‌ترین شهرک ایران و ... نام برده می‌شد.

داستان باستی‌هیلز٬ به توافق بیست و دوم خرداد ماه سال 1380 بین شهرداری لواسان با مالک یک پلاک ثبتی به مساحت 122 هزار متر مربع بر می‌گردد که اجازه تفکیک این زمین به 50 قطعه را صادر و شورای اسلامی وقت نیز آن را تایید می‌کند. ماجرا وقتی جالب‌تر شد که برخی آقازاده‌ها و بستگان مسئولان عالی رتبه کشور هم از این شهرک و ساخت و سازهای آن سر درآوردند تا جایی که با حساسیت رسانه‌ها و انتشار بعضی تصاویر در فضای مجازی و گذاشتن گیت‌های عبور و مرور در ورودی این شهرک، با دستور آیت‌الله رئیسی، مراجع قضایی سفت و سخت وارد ماجرا شدند.

غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری هشتم مرداد 98 در این باره گفت: در موضوع ساخت و سازهای لواسانات برخی موضوعات از جمله باستی هیلز از همان ابتدا رئیس قوه‌قضائیه دستور اعزام هیئتی جهت بررسی صادر کرد.  در این راستا، گزارشی تهیه و تقدیم رئیس قوه قضائیه شد و آیت‌الله رئیسی دستور داد در این موضوع من القبل الی البعد  فرآیندهای اداری، اجرایی و قضایی بررسی شود.

این پایان کار نبود و شعبه ویژه‌ای در دادسرای تهران تعیین شده تا به زمین‌خواری‌ها و تخلفات منطقه کلاک و شهرک باستی‌هیلز شامل تغییر کاربری، فرایند واگذاری و امثال آن رسیدگی کند.

بر اساس آخرین وضعیتی که بهمن 98 سخنکوی دستگاه قضا از این پرونده ارائه کرده، گفته است: در بررسی‌های صورت گرفته مشخص شد، مبانی اتخاذ تصمیم از سوی همکاران قضایی ما در پرونده‌های قبلی مربوط به موضوع، دچار اشکال و ایراد است. به همین جهت ریاست قوه قضائیه دستور بررسی مجدد این پرونده را صادر کرد و مشخص شد که برای ورود این اراضی به داخل محدوده شهر لواسان و همچنین برای تغییر کاربری این اراضی که قبل از فرآیند قضایی بوده اتفاقاتی بر خلاف قوانین و مقررات رخ داده است. همچنین مشخص شد مستندات ارائه شده در زمینه نوع کاربری و محدوده شهری منطقه مخدوش هستند لذا با ارجاع پرونده از سوی ریاست قوه قضاییه به دیوان عالی کشور، قضات عالی رتبه دیوان، این پرونده و تمامی مستندات آن از بدو خرید زمین‌ها و ورود آن به محدوده شهری و توافقات انجام شده با شهرداری و همچنین تغییر کاربری‌ها مورد بررسی قرار گرفت و قرار شد این مجموعه 100 هکتاری به وضع سابق خود اعاده شود.

البته برای افرادی که در این فرایند تخلف کردند و مرتکب جرم شدند نیز پرونده تشکیل شده تا در شعب ویژه رسیدگی شود و حتی برخی مسئولان شهری نیز طبق اعلام آیت‌الله رئیسی، تحت تعقیب قرار گرفتند.

اعطای عفو و مرخصی‌های بی‌سابقه به زندانیان امنیتی

از جمله ویژگی‌های سال نخست ریاست آیت‌الله رئیسی بر قوه قضائیه، رویکرد دستگاه قضایی به زندانیان امنیتی است؛ زندانیانی که همیشه از کم‌توجهی و بعضاً بی‌توجهی مسئولان قضایی در عفو‌ها و مرخصی‌ها گلایه‌ می‌کردند در یکسال گذشته تا جای ممکن از این ارفاقات استفاده کردند.

یکی از نمونه‌های جالب این موضوع، عفوی است که رهبر معظم انقلاب اسلامی آبان ماه 98 به مناسب میلاد پیامبر اعظم اسلام (ص) و امام صادق (ع) به زندانیان و محکومان اعطا و با پیشنهاد عفو تخفیف سه هزار و 552 نفر از محکومانِ محاکم عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و تعزیرات حکومتی موافقت کردند.

نکته جالب توجه در این عفو، بهره‌مندی 32 نفر از افراد دارای محکومیت امنیتی از جمله اهالی رسانه و برخی دانشجویان، بود که پس از طی فرایند قانونی در قوه قضائیه با پیشنهاد رئیس دستگاه قضا، طی نامه‌ای مستقل به رهبر معظم انقلاب و موافقت ایشان مشمول این عفو تخفیف و تبدیل مجازات شدند.

این رویکرد به زندانیان امنیتی باز هم ادامه داشت به طوری که به دنبال شیوع ویروس کرونا در کشور و بخشنامه رئیس قوه قضائیه برای اعطای مرخصی‌های ویژه به زندانیان تا 15 فروردین 99، تعداد زیادی از زندانیان امنیتی مشمول این بخشنامه شدند و توانستند با تامین کیفری مناسب به مرخصی بروند.

بر اساس آنچه غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضائیه در آخرین نشست خبری خود در سال 98 ارائه کرده، تا 27 اسفند ماه جاری، 50 درصد از زندانیان امنیتی توانستند به مرخصی بروند تا در این ایام در کنار خانواده خود باشند.

پایان پرونده جنجالی جاسوسان محیط زیستی

زمانی که آیت‌الله رئیسی سکان هدایت قوه قضائیه را بر عهده گرفت، پرونده معروف به جاسوسان محیط زیستی در مرحله برگزاری جلسات محاکمه در شعبه 15 دادگاه انقلاب بود اما با حضور رئیسی قرار شد یک کارشناسی تکمیلی در این پرونده انجام شود؛ مسئله‌ای که پس از چند ماه توقف برگزاری ادامه جلسات محاکمه از سوی سخنگوی قوه قضائیه اعلام شد. غلامحسین اسماعیلی خرداد ماه 98 در پاسخ به علت برگزار نشدن جلسات محاکمه گفت: این پرونده کماکان در دادگاه مطرح است و مقرر شده اظهارنظرهای کارشناسی تکمیلی نسبت به پرونده انجام شود و به محض وصول اظهارنظرهای کارشناسی تکمیلی ادامه روند انجام می‌شود.

پس از تقریباً 15 روز کارشناسی تکمیلی ضابطان در ارتباط با این پرونده واصل و دوباره برگزاری جلسات محاکمه در شعبه 15 دادگاه انقلاب از سرگرفته شد اما این بار اتهامات چهار نفر از متهمان این پرونده که با افساد‌فی‌الارض روبه رو بودند به همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی تغییر کرد.

نهایتاً شعبه 15 دادگاه انقلاب اسلامی تهران 29 آبان ماه 98 حکم بدوی این پرونده را صادر و متهمان آن را به چهار تا 10 سال حبس محکوم کرد و حکم صادره در شعبه 36 دادگاه تجدیدنظر استان تهران تأیید شد. در این پرونده  مراد طاهباز فرزند قاسم به‌جرم همکاری با آمریکا به‌عنوان دولت مخاصم به 10 سال حبس و رد وجوه دریافتی از دولت آمریکا، نیلوفر بیانی به‌جرم همکاری با دولت متخاصم آمریکا به 10 سال حبس و رد وجوه مأخوذه، هومن جوکار به‌جرم همکاری با دولت متخاصم آمریکا به 8 سال حبس، طاهر قدیریان به‌جرم همکاری با دولت متخاصم آمریکا به هشت سال حبس، سام رجبی تبریز به‌جرم همکاری با دولت متخاصم آمریکا به 6 سال حبس، سپیده کاشانی به‌جرم همکاری با دولت متخاصم آمریکا به 6 سال حبس، امیرحسین خالقی حمیدی به‌جرم جاسوسی به 6 سال حبس و عبدالرضا کوهپایه به‌جرم اجتماع و تبانی به‌قصد اقدام علیه امنیت کشور به 4 سال حبس محکوم شدند.

بحران‌های کارگری , جلوگیری از تعطیلی 994 واحد تولیدی

سال 98 سال سختی از نظر اقتصادی برای مردم به ویژه تولیدکنندگان و واحدهای تولیدی بود و مشکلات اقتصادی ایجاد شده که بخشی از آن هم از تخلف در واگذاری‌ها در سازمان خصوصی‌سازی نشأت می‌گرفت، بسیاری از کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی را با مشکل در تولید و در نتیجه پرداخت حق و حقوق کارگران و پرسنل مواجه کرد.

از جمله مهمترین این بحران‌های کارگری، بحران کارگری مربوط به کارخانه کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه بود. این کارخانه در سال 1386 رسماً مشمول قانون خصوصی‌سازی شد. با وجود این، کار واگذاری انجام نشد تا اینکه سال 1391 پروژه‌ی «بازسازی و نوسازی کارخانه» توسط دولت کلید خورد. قرار بود نتیجه‌ی اجرای این طرح، افزایش میزان تولید نیشکر تا حداقل یک میلیون تن در سال و رساندن ظرفیت اسمی تولید شکر تا 100 هزار تن باشد.

در نهایت، اردیبهشت سال 1393 فهرست شرکت‌های «بسیار بزرگ» قابل واگذاری منتشر شد. سازمان خصوصی‌سازی نام 27 شرکت و میزان سهام قابل واگذاری آنها را اعلام کرد که در میان آنها واگذاری 100 درصد سهام کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه به چشم می‌خورد.

بهمن‌ماه سال 94 این شرکت به بخش خصوصی واگذار شد که خریداران، دو جوان 28 و 31 ساله بودند. نماینده‌ی شوش در مجلس در این‌باره هم به علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد وقت تذکر داد و این این پرسش را مطرح کرد که «آیا واگذاری این مجموعه بزرگ اقتصادی آن هم به دو جوان 28 و 31 ساله بدون هماهنگی مسئولان استان و شهرستان به معنای رها کردن این مجموعه نیست و آیا کار درستی انجام شده است؟»

این واگذاری نه تنها وضعیت کارخانه کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه را بهتر نکرد بلکه به سمت ورشکستگی و تعطیلی و عجز از پرداخت حقوق کارگران و تعدیل و اخراج آنها برد و نهایتاً اعتراض‌های کارگران برای دریافت حق و حقوقشان به یک چالش بزرگ تبدیل شد.

با تبدیل این موضوع به یک معضل، قوه قضائیه وارد میدان شد و دوم خرداد 98 رئیس کل دادگستری استان خوزستان از پرداخت حقوق‌های معوقه پرسنل شرکت هفت تپه و به روز شدن حقوق آن‌ها خبر داد و گفت: کمیته حمایت ازصنایع و سرمایه گذاری دادگستری استان و شهرستان اقدامات حمایتی از حقوق قانونی جامعه کارگری و سرمایه گذاران در جهت رونق تولید وایجاد اشتغال در جامعه را در دستور کار دارد و خط تولید ام دی اف هفت‌تپه نیز با توجه به تعهدات شرکت می‌بایست طی ماه‌های آینده راه اندازی شود.

هر چند اعتراضات کارگری این شرکت با موج‌سواری و سوء‌استفاده برخی جریان‌های ضدانقلاب به یک مشکل امنیتی تبدیل شد و پرونده‌های در همین ارتباط در دست رسیدگی قرار گرفت اما در نهایت با جدیت قوه قضائیه در پیگیری موضوع در یکسال گذشته، کارخانه کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه دوباره به خط تولید بازگشت و امید اسدبیگی مدیر‌عامل شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه گفت: پشتیبانی ریاست ‌قوه قضائیه از بخش تولید موجب شد تا از تعطیلی برخی واحدهای تولیدی از جمله شرکت نیشکر هفت‌تپه که دارای مشکل مالی و بدهی‌ است، جلوگیری شود. با بازگشت به کار کارگران‌، کار آماده‌‌سازی (اورهال) خط تولید در شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود ظرف مدت 10 روز آینده با از سرگیری برداشت نیشکر از مزارع‌، تولید شکر در این شرکت از سر گرفته شود.

ماجرای کارخانه کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه فقط یکی از چند 100 کارخانه و مرکز تولیدی بود که قوه قضائیه با ورود به مشکلات آنها ضمن رسیدگی به پرونده‌های تشکیل شده از تعطیلی واحدها جلوگیری کرد. غلامحسین اسماعیلی سخنگوی قوه قضائیه در آخرین نشست خبری خود در سال 98 که 27 اسفند برگزار شد اعلام کرد که با ورود قوه قضائیه و پیگیری‌های آن، در سال جاری از تعطیلی 994 واحد صنعتی و تولیدی به دلیل مشکلات اقتصادی و کارگری جلوگیری شده است و این واحدها به تولید خود ادامه دادند.

قوه قضائیه مردمی نه قوه قضائیه بزرگ

«به قوه قضائیه مردمی می‌اندیشیم نه قوه قضائیه بزرگ»؛ این بخشی از سخنان آیت‌الله رئیسی در نشست مشترک با نمایندگان سازمان‌های مردم نهاد است. در حکم انتصاب آیت‌الله رئیسی به عنوان رئیس قوه قضائیه، رهبر معظم انقلاب اسلامی در بند سوم این حکم، بر مردمی بودن قوه قضائیه تأکید کرده است؛ مسئله‌ای که از بدو حضور آیت‌الله رئیسی بر مسند ریاست قوه قضائیه در دستور کار قرار گرفته است. 

از جمله مصادیق این موضوع تأکید بر بهره‌مندی از گزارش‌های مردمی در برخورد با مفاسد اقتصادی و تخلفات در قوه قضائیه به ویژه در سازمان بازرسی کل کشور و بهره‌مندی از گزارش‌های مردم در برخورد و مقابله ناهنجاری‌های اجتماعی در دادسرای ویژه امنیت اخلاقی است و به اتکای همین موضوع در طول یکسال گذشته بسیاری از باندهای فساد اخلاقی و اقتصادی شناسایی و مورد پیگیرد قرار گرفتند.

همچنین برای هدفمند و سازماندهی کردن استفاده از ظرفیت مردم، رئیس قوه قضائیه دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهادهای مردمی با دستگاه قضایی را به دادگستری‌ها و سازمان‌های وابسته به قوه قضائیه ابلاغ کرد که بر اساس آن، دادگستری‌ها و سازمان بازرسی کل کشور ملزم به انجام برخی تکالیف در خصوص سازمان‌های مردم نهادها شدند.

نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدیدها
آخرین اخبار